Δήμαρχος Νισύρου: Αλλαγές τώρα για τους μικρούς νησιωτικούς Δήμους
ΣΤΑ ΜΙΚΡΑ ΝΗΣΙΑ ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ ΑΛΛΑ ΛΟΓΙΑ – ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ ΑΛΛΑΓΕΣ
Οι προτάσεις του Δημάρχου Νισύρου στο συνέδριο της ΚΕΔΕ – Διεκδίκηση ενός νέου θεσμικού πλαισίου για τους μικρούς νησιωτικούς Δήμους
Σε ένα συνέδριο όπου πολλές φορές τα λόγια περισσεύουν και οι διακηρύξεις διαδέχονται η μία την άλλη, εκείνο που τελικά έχει πραγματική σημασία είναι οι συγκεκριμένες, τεκμηριωμένες και έγγραφες προτάσεις. Οι προτάσεις που καταγράφουν τα προβλήματα, προσδιορίζουν τις αναγκαίες αλλαγές και διεκδικούν λύσεις από την Πολιτεία.
Στο ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), που πραγματοποιήθηκε στις 5-7 Νοεμβρίου, επέλεξα να καταθέσω συγκεκριμένες προτάσεις για το μέλλον των μικρών νησιωτικών Δήμων, υποβάλλοντας σχετικό υπόμνημα στην Περιφερειακή Ένωση Δήμων Νοτίου Αιγαίου (ΠΕΔ) για να κατατεθεί στην ΚΕΔΕ.
Η θέση μου είναι ξεκάθαρη: Δεν μπορεί ένας Δήμος με λίγες εκατοντάδες ή λίγες χιλιάδες κατοίκους, σε ένα απομακρυσμένο νησί, να λειτουργεί με τους ίδιους διοικητικούς κανόνες και τις ίδιες απαιτήσεις που ισχύουν για έναν μεγάλο Δήμο της ηπειρωτικής Ελλάδας. Η ισότητα δεν σημαίνει οριζόντια και ισοπεδωτική αντιμετώπιση διαφορετικών συνθηκών. Η πραγματική ισότητα απαιτεί να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες της νησιωτικότητας.
Η πρόταση για έναν «Νησιωτικό Κώδικα Διοικητικής Ευελιξίας»
Κεντρική πρόταση του υπομνήματός μου είναι η δημιουργία ενός ειδικού «Νησιωτικού Κώδικα Διοικητικής Ευελιξίας», ως διακριτού θεσμικού πλαισίου μέσα στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ένα πλαίσιο που θα επιτρέπει στους μικρούς νησιωτικούς Δήμους να λειτουργούν με απλούστερες, ταχύτερες και προσαρμοσμένες στις πραγματικές τους ανάγκες διαδικασίες.
Σήμερα, η γραφειοκρατία και η πολυπλοκότητα των δημόσιων συμβάσεων, ιδιαίτερα του Ν. 4412/2016, δημιουργούν τεράστια εμπόδια. Δήμοι χωρίς Τεχνικές Υπηρεσίες, χωρίς επαρκείς μηχανικούς και εξειδικευμένο προσωπικό καλούνται να διεκπεραιώσουν τις ίδιες σύνθετες διαδικασίες με μεγάλους οργανισμούς.
Το αποτέλεσμα είναι να καθυστερούν έργα, να κηρύσσονται διαγωνισμοί άγονοι, να χάνονται χρηματοδοτικές ευκαιρίες και να παραμένουν άλυτα προβλήματα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των κατοίκων.
Στο υπόμνημά μου προτείνω συγκεκριμένες παρεμβάσεις:
• Ειδική αναπροσαρμογή των χρηματικών ορίων των απευθείας αναθέσεων και των διαδικασιών διαπραγμάτευσης για τους μικρούς νησιωτικούς Δήμους.
• Θέσπιση ρήτρας μεταφορικού ισοδύναμου στις δημόσιες συμβάσεις, ώστε να καλύπτεται το πρόσθετο κόστος μεταφοράς υλικών, μηχανημάτων και εργατικού δυναμικού.
• Ταχύτερες διαδικασίες για την αντιμετώπιση επειγουσών αναγκών, όπως βλάβες στα δίκτυα ύδρευσης και αποκαταστάσεις ζημιών από ακραία καιρικά φαινόμενα.
• Υποχρεωτική τεχνική υποστήριξη των μικρών Δήμων από τις υπηρεσίες της Περιφέρειας, τη ΜΟΔ και την ΕΕΤΑΑ.
• Δημιουργία πρότυπων τευχών δημοπράτησης για έργα μικρής κλίμακας.
• Απλούστευση των κριτηρίων συμμετοχής στους διαγωνισμούς, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν και οι μικρές τοπικές επιχειρήσεις.
Συγκεκριμένες αλλαγές στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Πέρα από τις γενικές θεσμικές παρεμβάσεις, κατέθεσα δύο συγκεκριμένες προτάσεις τροποποίησης του νέου Κώδικα.
Πρώτον, στο άρθρο 224, ζητώ οι μικροί νησιωτικοί Δήμοι με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους να έχουν τη δυνατότητα συμμετοχής σε έως τρεις Αναπτυξιακούς Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αντί του περιορισμού που ισχύει σήμερα. Με αυτόν τον τρόπο θα αποκτήσουν περισσότερα εργαλεία τεχνικής και διοικητικής υποστήριξης.
Δεύτερον, στο άρθρο 636, προτείνω ειδική ρύθμιση για τους μικρούς νησιωτικούς Δήμους έως 5.000 κατοίκους, με μία δημοτική ενότητα, ώστε να μπορούν να εφαρμόζουν τη δυνατότητα αυτοτελούς ανάθεσης όμοιων ή ομοειδών δαπανών ανά δημοτική κοινότητα. Πρόκειται για μια αλλαγή που θα διευκολύνει ουσιαστικά την καθημερινή λειτουργία και την κάλυψη των τοπικών αναγκών.
Η υποστελέχωση δεν μπορεί να συνεχιστεί
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα είναι η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού. Οι μικροί νησιωτικοί Δήμοι δυσκολεύονται να προσελκύσουν και να διατηρήσουν μηχανικούς, νομικούς, οικονομολόγους και άλλες απαραίτητες ειδικότητες.
Γι’ αυτό διεκδικώ ισχυρά οικονομικά, στεγαστικά και βαθμολογικά κίνητρα για τους υπαλλήλους που επιλέγουν να υπηρετήσουν στα μικρά και απομακρυσμένα νησιά.
Δεν μπορεί να απαιτούμε από έναν μικρό Δήμο να εκτελεί μεγάλα έργα και να διαχειρίζεται σύνθετα χρηματοδοτικά προγράμματα, χωρίς να του εξασφαλίζουμε το απαραίτητο ανθρώπινο δυναμικό.
Η νησιωτικότητα πρέπει να γίνει πράξη
Οι προτάσεις που κατέθεσα δεν αφορούν μόνο τη Νίσυρο. Αφορούν όλους τους μικρούς νησιωτικούς Δήμους του Νοτίου Αιγαίου και της υπόλοιπης νησιωτικής Ελλάδας, που αντιμετωπίζουν κοινά προβλήματα και παρόμοιες δυσκολίες.
Δεν ζητάμε λιγότερη διαφάνεια ούτε χαλάρωση της νομιμότητας. Ζητάμε διοικητική ευελιξία, αποτελεσματικότητα και θεσμική δικαιοσύνη. Ζητάμε ένα κράτος που να αντιλαμβάνεται ότι η νησιωτικότητα δεν είναι απλώς μια γεωγραφική ιδιαιτερότητα, αλλά μια πραγματικότητα που απαιτεί διαφορετικές πολιτικές.
Το άρθρο 101 του Συντάγματος κατοχυρώνει την υποχρέωση της Πολιτείας να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες των νησιωτικών περιοχών. Αυτό πρέπει επιτέλους να αποτυπωθεί ουσιαστικά στη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Θέλω να είμαι σαφής: Δεν αρκούν οι αναφορές στη νησιωτικότητα στα συνέδρια και στις επίσημες ομιλίες. Χρειάζονται νομοθετικές αλλαγές, χρηματοδοτικά εργαλεία και συγκεκριμένες αποφάσεις.
Γι’ αυτό κατέθεσα τις προτάσεις μου εγγράφως στην ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, ζητώντας να αποτελέσουν μέρος της συλλογικής διεκδίκησης των νησιωτικών Δήμων προς την ΚΕΔΕ και την κυβέρνηση.
Η επιβίωση των μικρών νησιών δεν μπορεί να περιμένει. Χρειάζεται Δήμους με δυνατότητα να λειτουργούν, να σχεδιάζουν, να υλοποιούν έργα και να υπηρετούν αποτελεσματικά τους κατοίκους τους.
Στα μικρά νησιά δεν ζητάμε εξαιρέσεις από τη νομιμότητα. Ζητάμε κανόνες που να επιτρέπουν τη νομιμότητα να λειτουργεί στην πράξη.
Δεν ζητάμε προνόμια. Ζητάμε ισότιμη δυνατότητα ανάπτυξης.
Και πάνω απ’ όλα, διεκδικούμε το αυτονόητο, να μπορούν οι άνθρωποι να ζουν, να εργάζονται και να δημιουργούν στον τόπο τους, χωρίς η γεωγραφική τους θέση να αποτελεί μειονέκτημα.
Αυτός είναι ο λόγος που κατέθεσα τις συγκεκριμένες προτάσεις. Και αυτή είναι η διεκδίκηση που θα συνεχίσω να υπηρετώ ως Δήμαρχος Νισύρου.
Χριστοφής Κορωναίος
Δήμαρχος Νισύρου
