Ο Κατακερματισμός της Ευρώπης και ο μύθος της ευρωπαϊκής ταυτότητας – Γράφει ο Δ.Απόκης

Share This Post

Ο Κατακερματισμός της Ευρώπης και ο μύθος της ευρωπαϊκής ταυτότητας – Γράφει ο Δ.Απόκης

Στο τελευταίο άρθρο μου έγραψα για την επόμενη ημέρα της ΕΕ μετά το Brexit, καταγράφοντας τις γεωπολιτικές επιπτώσεις της ιστορικής ημέρας της 31ης Ιανουαρίου, 2002, στην Ευρωπαϊκή Ήπειρο. Για να κατανοήσουμε, παρόλα αυτά, πλήρως την κατάσταση θα πρέπει να γίνει μια περιγραφή του κατακερματισμού που επικρατεί σήμερα στο προβληματικό οικοδόμημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Του Δημήτρη Γ. Απόκη*

Την επόμενη ημέρα του Brexit, η Πολωνία μια στρατηγικά κρίσιμη για την Ευρώπη χώρα, βρίσκεται υπό την ασφυκτική πίεση της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών, για την παραβίαση των κανόνων της ΕΕ, όσο αφορά την ανεξαρτησία των δικαστών της χώρας. Το ίδιο συμβαίνει με την Ουγγαρία για παραβίαση νομικών κανόνων, και το κόμμα του Σαλβίνι στην Ιταλία, ασχολήθηκε με την ιδέα εισαγωγής παράλληλου με τον Ευρώ, νομίσματος, που θα επιτρέψει στη χώρα να διαχειριστεί το εσωτερικό της έλλειμα ανεξάρτητα από τις επιταγές των Βρυξελλών.

Βασική αρχή της ΕΕ, είναι η ένωση εθνών σε ένα γκρουπ, που θα οικοδομηθεί γύρω από κοινές οικονομικές και πολιτικές αρχές και μια κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα. Η σκέψη πίσω από αυτό είναι ότι η ταραχώδης ιστορία της Ευρώπης, καθιστούσε το να τεθούν στο περιθώριο οι διαφορές κάτι το αυτονόητο για τις ευρωπαϊκές χώρες. Όμως, η περίπτωση της Ιταλίας, μας δείχνει ότι δεν είναι ξεκάθαρη η ύπαρξη κοινού ευρωπαϊκού οικονομικού συμφέροντος. Και εάν υπολογίσει κανείς τις περιπτώσεις της Πολωνίας και της Ουγγαρίας, δεν είναι ξεκάθαρο ότι υπάρχει και κοινό ευρωπαϊκό πολιτικό συμφέρον. Και πάνω από όλα δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η εθνική ταυτότητα μπορεί να αντικατασταθεί από μια ευρωπαϊκή ταυτότητα. Οι αντιθέσεις στο εσωτερικό της ΕΕ δεν είναι περιφερειακές, αλλά έχουν να κάνουν με το κρίσιμο ερώτημα του κατά πόσον το εθνικό συμφέρον και η εθνική ταυτότητα μπορεί να υποκατασταθεί από σαθρά προσδιοριζόμενα ευρωπαϊκά συμφέροντα.

Είναι ξεκάθαρο ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εισέλθει σε μια υπαρξιακή κρίση και στην καλύτερη περίπτωση θα επιβιώσει μόνο ως ένα κλαμπ χωρών που θα εκπροσωπεί ένα τμήμα της Ευρώπης.

Στο κέντρο της κρίσης της ΕΕ, όσο και εάν κάποιοι θέλουν εσκεμμένα να το αγνοούν, βρίσκεται το θέμα της εθνικής ταυτότητας και της κυριαρχίας. Η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Ιταλία και η Μεγάλη Βρετανία, είναι ευρωπαϊκά έθνη, αλλά με διαφορετική ιστορία και ευαισθησίες. Το τι σημαίνει να είσαι Πολωνός, δεν είναι το ίδιο με το τι σημαίνει να είσαι Άγγλος. Και την ίδια στιγμή είναι διαφορετικοί από τους Γερμανούς και τους Ιταλούς. Οπότε το ερώτημα που τίθεται είναι, τι τελικά αποτελεί ευρωπαϊκή ευαισθησία; Το σύστημα των Βρυξελλών και οι θιασώτες του, δίνουν την απάντηση ότι ευρωπαϊκή ευαισθησία είναι η φιλελεύθερη δημοκρατία. Δεν είναι όμως τόσο απλό διότι υπάρχουν πολλές εκδόσεις φιλελεύθερης δημοκρατίας, και όχι μόνο αυτό, αλλά βασική αρχή της φιλελεύθερης δημοκρατίας είναι η αυτοδιάθεση, δηλαδή η ιδέα ότι ένα έθνος πρέπει να επιλέγει την κυβέρνησή του και αυτή η κυβέρνηση να μην είναι υπόλογη μόνο στο έθνος αυτό και σε κανέναν άλλο. Όταν λοιπόν ξεχωρίζεις την αυτοδιάθεση από τη φιλελεύθερη δημοκρατία, υποσκάπτεις τη βασική αρχή της φιλελεύθερης δημοκρατίας, και σαν αποτέλεσμα την ίδια την ευρωπαϊκή ταυτότητα. Φιλελεύθερη δημοκρατία σημαίνει εθνική αυτοδιάθεση ή τίποτα.

Οι κυβερνήσεις χωρών, όπως η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Μεγάλη Βρετανία, έχουν προκύψει από ελεύθερες εκλογές, στην Ιταλία υπάρχει πλέον μια κυβέρνηση που διατηρείται στην εξουσία χωρίς να έχει την υποστήριξη της πλειοψηφίας του εκλογικού σώματος σήμερα. Οι πολιτικοί θιασώτες του συστήματος των Βρυξελλών, συνεχίζουν να χάνουν εκλογές, όπου στήνεται κάλπη, και αμέσως αποδίδουν την ήττα τους σε παραπλάνηση με απάτη του εκλογικού σώματος. Αυτό ήταν και το βασικό επιχείρημα των Remainers στη Μεγάλη Βρετανία, ώσπου ήλθε η συντριπτική εκλογική νίκη του Μπόρις Τζόνσον στις εκλογές, και κατέρρευσε ο μύθος.

Μια χωρίς δόλο ματιά στις χώρες αυτές αποδεικνύει ότι οι κυβερνήσεις τους είναι σε πλήρη εναρμόνιση με το τι πιστεύει η πλειοψηφία των λαών τους. Οι λαοί τους έχουν διαφορετική, από αυτή των Βρυξελλών, του Βερολίνου και της Γαλλίας, άποψη για το τι σημαίνει κρατική εξουσία, διαχείριση της εθνικής οικονομίας και τελικά εθνική ταυτότητα.

Τα ευρωπαϊκά έθνη είναι πολύ διαφορετικά μεταξύ τους, και παρά το γεγονός ότι ιστορικά έχουν υιοθετήσει τις βασικές αρχές της φιλελεύθερης δημοκρατίας, δεν έχουν απωλέσει την εθνική τους ταυτότητα. Είναι αυτό που καθορίζει η ιστορία τους, και παρά την κατοχή των Γερμανών και των Σοβιετικών, δεν έχουν ξεχάσει το ποιοι πραγματικά είναι. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η εθνική ταυτότητα υπήρχε πριν και εκτός της φιλελεύθερης δημοκρατίας σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπως για παράδειγμα στην Ελλάδα. Μοναδική εξαίρεση σε αυτό τον κανόνα είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, που η εθνική της ταυτότητα έχει οικοδομηθεί πάνω στη φιλελεύθερη δημοκρατία.

Είναι ξεκάθαρο ότι η εθνική ταυτότητα και η εθνική αυτοδιάθεση μπορούν να εκφραστούν με τρόπους που εκπροσωπούν την εθνική βούληση, αλλά καταστρατηγούν τους κανόνες της φιλελεύθερης δημοκρατίας, ειδικά σε έθνη με αρχαία και πολύπλοκη ιστορία.

Με βάση αυτό το δεδομένο δεν είναι λογικό να αναρωτηθούμε ότι από τη στιγμή που η εθνική ταυτότητα είναι κάτι τόσο πολύπλοκο, πως είναι δυνατόν να καθορίσουμε την ευρωπαϊκή ταυτότητα. Η ευρωπαϊκή ταυτότητα που προέκυψε από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, ήταν προϊόν μια συγκεκριμένης στιγμής της ευρωπαϊκής ιστορίας, όπου τελείωνε η κατοχή της Ανατολικής Ευρώπης από τους Σοβιετικούς και αποχωρούσαν οι Άγγλοι και οι Αμερικανοί από τη Δυτική Ευρώπη. Η φιλελεύθερη δημοκρατία που επιβλήθηκε στην κατεστραμμένη Γερμανία φάνηκε να αποτελεί μέρος της γερμανικής ταυτότητας, παρά την ιστορία. Οι Πολωνοί και οι Ούγγροι υιοθέτησαν την ευρωπαϊκή ιδέα, και η φιλελεύθερη δημοκρατία που προέκυψε από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν το πλαίσιο με το οποίο λειτούργησαν, και το ίδιο έγινε στην Ιταλία.

Δυστυχώς για κάποιους η ευρωπαϊκή ταυτότητα ήταν μια φαντασίωση στην οποία γαντζώθηκε η Ευρώπη, φοβούμενη ότι η εναλλακτική ήταν μια επιστροφή στο αιματηρό της παρελθόν. Η πτώση του Τείχους του Βερολίνου, δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι υπάρχει μια Ευρώπη. Το πρόβλημα όμως είναι ότι οι χώρε της Ευρώπης έχουν πολύ διαφορετική ιστορία, και διαφέρουν πολύ μεταξύ τους. Όσο απομακρύνονταν οι μνήμες του πολέμου, οι λαοί της Ευρώπης άρχισαν να επανέρχονται στο ποιοι είναι και να μην ντρέπονται πλέον για τα γεγονότα που οδήγησαν στον πόλεμο. Όταν έγινε το Μάαστριχτ οι μνήμες ήταν νωπές.

Σήμερα ο τεχνοκρατικός φιλελευθερισμός βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση με τη λαϊκή βούληση στην  Ευρώπη. Το δικαίωμα στην εθνική αυτοδιάθεση έχει επιστρέψει και η προσπάθεια καταπάτησής τους με τερτίπια και πίεση είναι πολύ πιθανόν να οδηγήσει σε αυτό που υποτίθεται προσπαθεί να αποτρέψει, σε αιματηρή σύγκρουση.

Οι λαοί της Ευρώπης επιθυμούν να έχουν αυτοί λόγο στην πορεία που θα ακολουθήσουν ως έθνη και κράτη και οι απειλές από τους γραφειοκράτες των Βρυξελλών, όχι μόνο δεν περνάνε πλέον, αλλά φέρνουν και το αντίθετο αποτέλεσμα. Και το γεγονός ότι η οικονομία της Μεγάλης Βρετανίας αναπτύχθηκε τον Ιανουάριο, δείχνει και το πόσο κούφιες είναι οι απειλές και η καταστροφολογία των Βρυξελλών.

Υπήρξε κάποια στιγμή που δημιουργήθηκε μια καταπληκτική ιδέα στην Ευρώπη για μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου, που ονομάζονταν Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, που είχε ως κεντρική ιδέα το εμπόριο και όχι τη δημιουργία μια πλαστής ταυτότητας. Αντικαταστάθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση γιατί κάποιοι γλυκάθηκαν με την ιδέα ότι θα μπορούσαν να ελέγχουν τα έθνη και τους λαούς της Ευρώπης από τα σαλόνια των επιβλητικών γυάλινων κτιρίων των Βρυξελλών. Ας κοιτάξουν τη νέα συμφωνία που έκανε ο Τράμπ αντικαθιστώντας τη NAFTA, η οποία έχει λίγο μεγαλύτερο ακαθάριστο προϊόν από την ΕΕ. Η βασική διαφορά μεταξύ των δυο είναι ότι η συμφωνία που έγινε στη Βόρεια Αμερική δεν προσπαθεί να επιβάλλει βορειοαμερικανική ταυτότητα, και επιτρέπει σκληρές διαφωνίες μεταξύ των μελών της. Μόλις πριν λίγες εβδομάδες ο Πρόεδρος Τράμπ, έγινε μπίλιες με τον Πρωθυπουργό του Καναδά, Τζάστιν Τρυντό. Επίσης, δεν υπάρχει κεντρική γραφειοκρατία που να λέει στους λαούς των χωρών μελών πως να ζουν και πως να αναπνέουν.

Ας το κοιτάξουν λοιπόν κάποιοι, αυτό με τη δέουσα προσοχή διότι σπέρνουν ανέμους και θα θερίσουν θύελλες. Εκτός και εάν επιθυμούν να δούμε σκηνές εορτασμού παρόμοιες με αυτές που είδαμε στο Λονδίνο, το βράδυ της 31ης Ιανουαρίου του 2020.

*Ο Δημήτρης Γ. Απόκης είναι Διεθνολόγος – Δημοσιογράφος, Απόφοιτος του The Paul H. Nitze, School of International Studies, The Johns Hopkins University, υπήρξε ανταποκριτής στην Washington DC, διαπιστευμένος στο Λευκό Οίκο, το Στέητ Ντιπάρτμεντ και το Πεντάγωνο, και είναι μέλος του International Institute of Strategic Studies.

Πηγή: https://www.thepresident.gr/2020/02/03/o-katakermatismos-tis-eyropis-kai-o-mythos-tis-eyropaikis-taytotitas-grafei-o-d-apokis/?fbclid=IwAR0eCW5mg2lrAzIJmH0g2uPC-i4PxvoLRa7mlKCitrZrK3R5WwkOoA6bF2g

 

Περισσότερα για εξερεύνηση

Αθλητικά Νέα

Oμιλία για την παγκόσμια ημέρα Τουρισμού με θέμα «Εκπαιδευτικά συμπόσια & αθλητικές διοργανώσεις ως μέσα επανατοποθέτησης της τουριστικής Κω»

  Oμιλία για την παγκόσμια ημέρα Τουρισμού με θέμα «Εκπαιδευτικά συμπόσια & αθλητικές διοργανώσεις ως μέσα επανατοποθέτησης της τουριστικής Κω» Στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας

Αθλητικά Νέα

Ποδηλατοβόλτα για μικρούς και μεγάλους, το Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου στην πλατεία Ελευθερίας

  Ποδηλατοβόλτα για μικρούς και μεγάλους, το Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου στην πλατεία Ελευθερίας Με σύνθημα «Συνδυάζω –Μετακινούμαι» ο Δήμος Κω συμμετέχει στη φετινή Ευρωπαϊκή Εβδομάδα

©2020 radioproto.gr is made with by